Çift yumurta ikiz gebeliği

Bir ayda kadın yumurtalığında iki yumurtanın aynı anda büyüyüp çatlaması ile çift yumurta ikizliği oluşur. Bu durum sıklıkla genetiktir. Anne tarafında ikizlik olması en önemli şans faktörüdür.

İki ayrı kardeşin aynı anda anne karnında olmasıdır. Ancak normalde tek bir bebek taşımak için tasarlanmış olan anne rahminde, birden fazla bebek olması tabi ki çok sayıda riski beraberinde getirmektedir.

İçeride bulunan bebek sayısı artıkça olası riskler de artmaktadır. Bu bebekler her zaman iki ayrı kesesi ve her zaman iki ayrı bebek eşleri (plasenta) vardır( diamniyotik dikoryonik).

Cinsiyeti ise aynı olabilir, farklı olabilir. Bu nedenle cinsiyeti aynı olan bebekler kesinlikle tek yumurta ikizi değildir.

İkiz gebelik olduğunun ilk belirtisi nedir?

Anne adayının gebeliğin erken haftalarda normalden fazla bulantı-kusması ikiz gebelik varlığının ilk belirtisi olabilir.

Evet, ikiz gebeliklerde anne adayları normal tek bebeği olan anne adaylarına göre daha fazla bulantı ve kusma yaşamaktadır.

Bu bulgu kanda gebelik hormonunun (Beta HGC) yüksek çıkması ile birleştirilince risk daha da artmaktadır.

Ancak yine de şüphe varsa en kısa zamanda alttan yapılacak olan ultrasonografi ile gebeliği değerlendirmek gerekir.

İkiz gebeliğin ilk bulgusu nedir?

Mevcut gebeliğin ikiz veya üçüz gebelik olabileceğinin ilk bulgusu, kanda yapılan beta hcg testinin normalde beklenen değerin iki veya üç katı yüksek çıkmasıdır.

Yani gebelik hormonu normalden yüksek çıkarsa, ikiz gebelik olma olasılığınız artmıştır.

Kimler ikiz gebelik şansına sahiptir?

Normalde ortalama her yüz gebelikten 1 ya da ikisi ikiz gebelik olabilmektedir.

İleri anne yaşı (35 yaşına kadar artar, sonra düşer) ve tüp bebek tedavileri bu durumun sıklığını artıran ana faktörlerdir.

Çift yumurta ikizliği tüm ikizlerin ortalama %80 nin oluştururken, tek yumurta ikizliği ortalama %20 sidir.  Tek yumurta ikizliği son derece nadir bir durumdur.

Tek yumurta ikizliği ortalama her 1000 gebelikte 3-4 oranında görülür.

Kimler ikiz gebe kalabilir?

Anne tarafında ikiz gebelik bulunması( en yüksek olasılık bu kadınlardır)

Baba tarafında ikiz gebelik olması

İleri anne yaşı

3 den fazla doğum yapmak

Irk (Nijerya)

Tüp bebek ve infertilite tedavisi

Kilolu ve uzun boylu anne adayları

İyi beslenen anne adayları

Gebelik öncesi folik asit alımı

Doğum kontrol hapının bırakılması sonrasındaki ilk ayda gebe kalmak

O ve A kan grubu

Evliliğin ilk üç ayında gebe kalanlar

İkiz gebelik ve vajinal kanama

Her gebelikte vajinal kanama olması son derece risklidir ve düşüğün bir habercisi olarak kabul edilir.

Ancak ikiz gebelikte vajinal kanama çok daha sık görülebilmektedir. Bu durumun nedeni tam olarak bilinmemektedir.

Ancak ikiz gebeliklerde düşük olasılığı ve riskinin fazla olası ile açıklanabilir. Tabi ki kanamanın miktarı, rengi ve beraberinde ağrı olup olmaması son derece önemlidir.

Bu nedenle kanamanız olması durumunda en kısa zamanda gebeliğinizi takip eden uzman hekime ulaşmanızı ve kısa zamanda muayene olmanızı öneririm.

İkiz gebelik ve karın ağrısı?

Tüm gebeliklerde gebeliğin erken haftalarında kasık ağrısı olabilmektedir. Bu ağrı bazen normal bazen de bir düşüğün ilk belirtisi olabilir.

Bu nedenle karın ağrının varlığına gebeliğin hemen değerlendirilmesi ve ultrasonografi ile gözlemlenmesi gerekmektedir.

Ancak ikiz gebeliklerde kasık ağrısı normal gebeliklerden çok daha fazla oranda görülür.

İkiz gebelikte düşük riski

İkiz gebeliklerde düşük riski normal gebelerden 3 katı daha fazladır. Anne rahimindeki bebek sayısı artıkça düşük olasılığı artmaktadır.İkiz gebeliklerde düşük riskinin normalden fazla olması, rahim içinin tek bir bebek için tasarlanmış olması ile açıklanabilir.

Düşük olasılığı ise kendisini genelde vajinal kanama ile gösterecektir. Tabi ki kanamanın miktarı, rengi ve beraberinde ağrı olup olmaması son derece önemlidir.

Bu nedenle kanamanız olması durumunda en kısa zamanda gebeliğinizi takip eden uzman hekime ulaşmanızı ve kısa zamanda muayene olmanızı öneririm.

İkiz gebelikte düşük önleme yöntemleri?

İkiz gebeliklerde düşük riski normal gebeliklerden yaklaşık üç katı daha fazladır.

Bu durumun çok sayıda nedeni vardır. Hastalar ve bizler için bu durumu engellemek esas amaçtır.

Yapılan hiçbir uygulama tıbben düşüğü kesinlikle engellememektedir.

Ancak yine de faydası olabildiği düşündüğümüz ilaç ve hayat tarzı değişiklikleri ve tedaviler vardır.

Bu tedavi yaklaşımlardan hangisinin size ve gebeliğinize uygun olduğunu lütfen özel riskli gebelik uzmanınız ile görüşünüz.

İkiz gebelikte hangi riskler artmıştır?

Normal bir gebeye göre ikiz gebelikler tüm gebelik hastalıkları açısından iki katı riske sahiptir.

Bunlara ek olarak ikiz gebelik eğer tek yumurta ikizi ise çok daha farklı hastalıklarda karşımıza çıkabilmektedir. Bu nedenle özel bir takip gerektiren ikiz gebelik takibi çok riskli bir süreçtir.

Özellikle ikiz gebeliklerde riski daha fazla artan durumları aşağıda verdik;

Düşük riski

Erken doğum riski

Sakatlık riski

Suyun fazla veya az olma riski

Sezaryen olma riski

Doğum sonrası kanama riski

Bebeklerden birinin daha küçük olma riski

Bebeklerden birisinin kalbini durma riski

Bebeklerden birisinin diğerinden kan çalma riski

Bunlar daha da artabilir. Ancak en sık görülenleri ve en önemlilerini yazmaya çalıştık. İkiz gebelikler riskli gebeliklerdir.

İkiz gebelikte hangi testler yapılır?

Normal bir gebeliğe yapılan testlerin hepsi ikiz gebeliğe de yapılır. Ancak ikiz gebeliklerde ikili test veya üçlü veya dörtlü test gibi down sendromu tarama testlerinin yapılmasının bazı zorlukları vardır.

Yine anne kanından bebek DNA’sı testi ( NIPT) duyarlılığı düşmüştür. Ek olarak bu testlerin yorumlanması da daha zordur.

Bu nedenle çoğul gebeliklerde ultrasonografik inceleme ve bebeğin detaylı ultrason ile taramasının yapılması çok daha önemlidir.

Riskli gebelik uzmanı tarafından bu gebelikler belirli haftalarda, olası veya gelişebilecek hastalıkların erken taranmasında kullanılan belirteçlerin araştırılması yapılmalıdır.

İkiz gebelikte rahim ağzı dikişi yapılır mı?

Rahim ağzı yetmezliği olan hastalarda, düzgün yapılmış olan rahim ağzı dikişleri son derece faydalıdır.

Doç. Dr. Oktay KAYMAK

Bebeğin erken doğmasını engeller ve amacımıza ulaşırız.

İkiz gebelikler erken doğum ve düşük riski fazla olan gebeliklerdir. Bu nedenle bu gebeliklere rahim ağzı dikişi akla gelen yöntemlerdendir.

Ancak çoğu çalışma rahim ağzı dikişinin herhangi bir fayda göstermediğini söylemektedir.

Ancak bir grup çalışmada da faydalı olduğu erken doğumu engellediği bilinmektedir.

Burada kararı sizin gebeliğinizi takip eden riskli gebelik uzmanı vermelidir. Çünkü önceki gebeliklerinde rahim ağzı yetmezliği olan hastalarda bu dikişin faydalı olduğu iyi bilinmektedir.

İkiz gebelikte vitamin kullanımı nasıl olmalı?

Normal bir gebeliğe göre ikiz gebelikte anne ve bebeklerin ihtiyacı iki katı oranda artmaktadır.

Bu nedenle diyet ile alınması gerekenler normalden iki katı fazladır.

Ek olarak bu durumda normalden iki katı fazla anne depolarını alan bebekler nedeni ile annelerin depolarının hızla tükenmesi durumu ile karşılaşılacaktır.

Bu nedenle gebeliğinizin takibini yapan uzman hekim ile bu konuyu ayrıntılı bir şekilde konuşmanızı öneririm.

İkiz gebelikte bulantı ve kusma daha fazla mı olur?

Normalde bazı gebeliklerde ilk üç ayda inanılmaz bulantı ve kusma ile karşılaşılır ve bazen de normal tedaviye dirençli bir durum gelişebilir.

Ancak bir grup anne adayı ise hiç bu türden bir şikayetten bahsetmez.

Özellikle ilaçlara dirençli bulantı kusma varlığında ikiz gebelik riski artmıştır.

Bu durumda hemen ultrasonografi yaparak bebek sayısının kesinleştirilmesi gerekir.

İkiz gebelik erken doğum belirtileri?

İkiz gebeliklerin en önemli sorunlarından birisi bebeklerin erken doğmasıdır.

İkiz gebeliğin 34 haftayı bulması, bir üçüz gebeliğin 32. Haftayı bulması bir dördüz gebeliğin 30 haftaya ulaşması hemen her zaman mümkün değildir.

Bu nedenle erken doğum riski zaten var olan gebeliklerdir.

Burada öneli olan erken doğum olasılığının erkenden tespit edilmesi ve hemen gereken tedavi ile bebek akciğer gelişimini artıran steroid içeren iğneyi yapmak için yeterince zaman kazanılmasıdır.

Bu nedenle aşağıdaki şikayetlerden bir veya birkaçı var ise lütfen hemen hekiminize başvurunuz;

Gelip giden karın ağrısı,

Vajinal sıvı gelmesi,

Vajinal kanama veya lekelenme olması,

Alt bölgede dolgunluk ve sırt ağrısı,

Karın bölgesinin çok sert olması,

Bebek hareketlerinin azalması,

Gece huzursuzluğu ve uyuyamama,

Bir türlü rahat pozisyonu bulup rahat oturamama,

Çok sık lavaboya gidilme ihtiyacı olması,

Bu belirtiler en sık olanlardır. Bir veya birkaçı bir araya geldiğin risk daha da artmaktadır.

En kısa zamanda gebeliğinizi takip eden uzman hekime ulaşmanızı öneririm.

İkiz gebelik erken doğumun önlenmesi

İkiz gebelikler her zaman erken doğum olasılığı olan gebeliklerdir. Maalesef bu durumu tamamen engellemek olanaksızdır.

Ancak bir süre geciktirilebilir. Bu sayede annenin doğru hastaneye ulaşabilmesi ve bebeğin akciğer gelişiminin sağlanması için doğru tedavinin verilebilmesi için zaman kazanılır.

Bunun için yapılabilecek tedaviler;

Sıvı tedavisi

Rahim ağrısının engellenmesi

Bebek akciğer için iğne tedavisi

Yatak istirahati

Diğer…

Bu tedavilerin başarılı olabilmesi için erken doğum riskinin en erken dönemde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle erken doğum belirtilerinin erken tespiti çok önemlidir.

İkiz gebelik ve bebeklerin birbirinde küçük olması

İkiz gebelikler normal gebeliğe göre daha zayıf bebeklerin dünyaya gelmesine neden olur. Ancak bu zayıflık bebeğin zeka gelişimini genelde etkilemez. Doğumdan sonra hızla büyüyerek yaşıtlarının olması gereken boyuta gelirler.

Ancak bazen bebeklerden birisi diğerine göre daha küçük kalır.İşte bu durum ikiz diskordansı olarak bilinir ve daha farklı bir durumdur. Bebeklerden birisi anneden iyi beslenirken, diğeri iyi belenemez ve zayıf kalır. Zayıf olan bebeğin suyu azalır ve sıkıntıya girer.Eğer zamanında müdahale edilmez ise de zayıf bebek ölebilir. Bu nedenle bu gebelikler riskli gebeliklerdir.

Bazen ayakta bazen yatırılarak takip edilirler, günlük ultrasonografik inceleme gerekebilir. Kan akışlarının değerlendirilmesi çok önemlidir. Zamanında karar vererek doğum yaptırmak tamamen bir tecrübe konusudur.

İkiz gebelikte akciğer iğnesinin önemi

Günümüzde erken doğum riski olan gebeliklerde bebek akciğerinin gelişmesi için steroid denen ilaç verilmektedir.

Bu ilaç bebeğin doğum sonrası rahat nefes alabilmesi için gereken akciğer hazırlığının artmasını sağlamaktadır. Ek olarak çok sayıda başka faydaları da bulunmaktadır.

Ancak bu tedavinin tam zamanlaması ve bebeklerin belirli süre içeride bu ilaca maruz kalması gerekmektedir.

İkiz gebelikte bebeklerin suyunun az olması?

Bebekler anne karnında yaptıkları idrarlarının içerisinde yaşarlar. Ancak bu idrar bildiğimiz manada kirli bir sıvı değildir. Temiz bir sıvı olan bu idrarın fazla veya az olması bebeği etkilemektedir.

Bebek suyunun az olması gebeliği olumsuz etkiler.

Tabi ki suyun azlığının başladığı hafta, sıvının seviyesi, azalma hızı ve tedaviye verdiği yanıt, gebelik takibi açısından son derece önemlidir.

İkiz gebeliklerde bebeklerden birisinin suyunun az diğerinin normal olması ise durumu daha da karışık hale getirir. Yapılacak olan müdahale diğer bebeği de etkileyecektir.

Bu nedenle zaten riskli gebelik olan ikiz gebeliklerde bebeklerden birisinin suyunun normalden az olması yakın takibi gerektiren riskli gebeliklerden birisidir.

İkiz gebelikte suyun fazla olması?

Bebekler anne karnında yaptıkları idrarlarının içerisinde yaşarlar. Ancak bu idrar bildiğimiz manada kirli bir sıvı değildir. Temiz bir sıvı olan bu idrarın fazla veya az olması bebeği etkilemektedir.

Bebeklerden birisinin suyunun normalden fazla olması her iki bebeği birden etkileyecek riskli bir durumdur.

Anne rahminin normalden fazla gerilmesi her iki bebeğin erkenden doğmasına neden olabilir. Ek olarak bebeğin suyunun neden arttığının da araştırılması gerekmektedir.

Yapılacak olan müdahale her iki bebeği de etkileyeceğinde doğru ve zamanında olmalıdır. Zaten riskli olan ikiz gebeliğin bu durumda riskli çok daha fazla artmaktadır.

İkiz gebelikte bebeklerden birisini ölmesi?

Maalesef oldukça sık görülebilen ve belirli durumlarda daha sık olan bir durum bebeklerden birisinin anne karnında ölmesidir.

Diğer bebek yaşar iken bir diğerinin ölmesinin, yaşayan bebek için ve anne için belirli riskleri vardır.

Tabi ki amacımız her iki bebeğinde yaşamasıdır, ancak bazen bebeklerden birisinin kalp atışın durabilir.

Bu durumda ikiz gebeliğin tek veya çift yumurta olması ve içeride yaşayan bebeğin durumu, bebek ölümünün meydana geldiği hafta ve annenin stresi karar vermede çok önemli parametrelerdir.

Riskli gebelik uzmanı tüm bu konuları ayrıntılı bir şekilde değerlendirip karar vermelidir. İçerideki yaşayan bebeği hemen dışarı çıkarmak herkesin aklına gelen ilk şeydir.

Ancak bu bazen doğru olmayabilir. Yaşayan bebeğin birkaç gün veya hafta içeride kalması o bebek için hayati olabilmektedir.

İkiz gebelikte doğum en sağlıklı ne zaman olmalı?

İkiz gebelikler çok büyük olasılık ile erken doğacak bebeklerdir. Ancak bazen normal bir gebelikmiş gibi 38. Haftaya kadar gelebilirler.

Burada doğuma karar vermede,

Tek yumurta ikizliği mi çift yumurta ikizliği mi?

Ek problemleri var mı?

Bebeklerin kan akışları, gelişimleri, suları ve annenin durumuna göre doğuma karar verilmelidir.

Örneğin tek kese içerisinde bulunan ve birbirinden kan çalma olasılığı olan bir gebelikte doğum zamanlaması ileri derecede tecrübe ve bilgi gerektiren bir durumdur.

İkiz gebelikte normal doğum olur mu?

İkiz gebeliklerde normal doğum belirli durumlarda olabilmektedir. Ancak bazen de kesinlikle sezaryen olunmalıdır. Eğer her iki bebek baş geliyor ise normal doğum olabilir.

Ancak bazen bu durumda, ilk bebek doğduktan sonra ikinci bebeğin kalp atışları azalabilmekte ve bazen ikinci bebek acil sezaryen ile alınabilmektedir. Bu nedenle normal doğum yapmayı düşünen hastaların bu olasılığı bilmesi gerekmektedir.

İkiz gebelikte sezaryen nasıl olur?

İkiz gebelikler genellikle sezaryen ile doğarlar. Ancak bu sezaryen de normalden riskli olmaktadır.

Bebeklerden birisinin çıkımı sonrası hemen ikinci bebeğe ulaşılmalı ve diğerinin doğumunun en kısa zamanda olması sağlanmalıdır.

Doğum sonrası bebekler yenidoğan uzmanına verildikten sonra bu seferde ikiz gebeliğin taşıyan rahimin kasılma problemi olabilmekte ve şiddetli bir kanama meydana gelebilmektedir.

Bu kanama bazen anne hayatını tehdit eden boyuta ulaşabilir. Yapılacak olan müdahaleler ile kanama durdurmaya çalışılır. Ancak bazen başarılı olunamaz ve rahim alınmak zorunda kalınabilir.

İkiz gebeliklerden birinin doğup, diğerinin doğmaması olur mu?(interval doğum)

Evet olabilir. Bu durum çok nadirdir ancak olabilmektedir. Bebeklerden birisi örneğin 28. Haftada normal doğum ile doğar ancak ikinci bebek doğmaz. Bu durumda ikinci bebek doğsun diye müdahale yapılmaz ve sadece beklenir. Ancak bazen yeterince bekleme yapılsa bile ikinci bebek doğmaz.

Genelde bu durumda ikinci bebek 2 hafta sonra doğmaktadır. İki hafta daha anne karnında duran bebeklerin gelişimi daha iyi olmasına karşın, olası enfeksiyon riski ile karşı karşıya kalacaktır.

Son derece nadir ve riskli bir durum olan bu tablonun yönetimi riskli gebelik uzmanlarını bile bazen zora sokmaktadır.

Verici ikiz, alıcı ikiz ve kan nakli ne demek?

İkizden ikize transfüzyon sendromu olması için tek yumurta ikizi olması gerekmektedir. Bu durum bebekler için son derece riskli bir durumdur. Tüm tek yumurta ikizlerinin % 15’inde görülmektedir.

Öncelikle bu durumun varlığının tespiti hayatidir. Çünkü bazen farklı durumlarda da sanki bebekler arasında damarsal bağ varmış gibi görünebilir. Eğer bebekler arasında bağlantı var ise gebeliğin takibi çok daha önemli bir hal alacaktır.

Çünkü bu durumda bebeklerden birisi ( verici ikiz ) kanını alıcı ikize sürekli gönderecektir.

Bu durumda bebeklerden birisi kansız kalacak ve suyunu bitirecek iken, diğeri aşırı bir kan yükü altında kalarak kalp yetmezliğine girebilecektir. Verici ile alıcı ikizler arasındaki bağlantıyı kesmek gerekecektir. Yanlış damarın yakılması bebeklerin ikisinin birden ölmesine neden olabilecektir.

İkiz gebeliklerde lazer uygulaması

Anne karnın da bulunan ve tek yumurta ikizi olan gebeliklerde bazen bebekler birbirlerinden kan alıp verebilirler.

Bu duruma ikizde ikize kan vermek denir. Bir bebeğin kanı diğer bebeğe geçmektedir.

Bu durumun tespit edilmesi durumunda yapılabilecek işlemler aileye anlatılır.

Aile riskleri değerlendirir ve birisine karar verir.

Yapılabilecek işlemler;

Belirli aralıklarla büyük olan alıcı bebeğin suyunun azaltılması.

Alıcı bebek ile verici bebek arasındaki bağlantının lazer veya radyofrekans yöntemi ile kapatılması.

Bebeklerden birisinin kordonun kesilip, diğerinin yaşamasına izin verilmesi.

Tabi bu tercih, kordon kesilecek bebeğin bir sakatlığı görüldüğünde daha da mantıklı olacaktır.

Eğer gebeliğinizde alıcı ikiz, verici ikiz veya bu türden bir durumdan bahsediliyor ise yapılabilecekler için bize ulaşın ve bir uzman görüşü alın.

Çünkü bu işlemler anne ve bebek için hayati riske sahip işlemlerdir.

Tecrübeli bir perinatoloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.