İkili veya dörtlü test ile tarama

Halk arasındaki adı sakatlık taraması veya zeka testi diye bilinen ve aslında zeka ölçümü ile alakalı olmayan bir grup teste verilen genel bir isimdir.

Bu testler, adı üzerinde TA-RA-MA testleridir. Yani kesin tanı koyduran değil de, risk belirleyen yani tarayan testlerdir.  Bundan dolayı sonuçları kesin değildir.

Bu bölümde bu testlerle ilişkili sizlerden gelen sorulara cevaben yazılmış SORU-CEVAP’ları bulabilirsiniz. bulabileceksiniz. Ancak yine de aklınıza takılan bir durum olur ise lütfen bize ulaşınız.

Bir perinatoloji uzmanı olarak size tavsiyem; Lütfen tarama testlerinizi yaptırınız. Bebeğiniz kromozom anomalisi olsa bile, bunu anne karnındayken öğrenmemiz bazı durumlara hazır olmamızı sağlar. Bu durumlarda anne ve bebek hayatı için önemli olabilir.

İkili test  ne zaman yapılır?

Şu an için hemen tüm gebeliklerde yapılan en yaygın tarama testi ikili testtir.

Bu test için gebeliğin 11-14. haftalar arası en uygun zamandır.

Ancak bebeğin ultrasonografik görüntüsü, testin yapılma zamanını belirleyen esas parametredir. Testin doğru olması için bebeğin 45-85 mm arasında boyuta ulaşması gerekir.

Bu nedenle gebeliğiniz takip eden uzman hekim, bebeğin küçük veya büyük bulur ise bu testi yapmayabilir veya erteleyebilir.

İkili test( kombine test)

İkili test sağlıklı bir gebeliğin takibinde ilk olarak yapılan kromozom anomali tarama testidir. Bu testin yapılabilmesi için detaylı ultrasonografik inceleme büyük önem taşımaktadır.

İkili test( kombine test) için neler gereklidir?

Anne adayının aç veya tok olmasının bir önemi yoktur. Yukarda da söylediğim gibi en önemli parametre ultrasonografik incelemedir.

Yapılan ultrasonografi karından ( yani üstten) olması nedeni ile doktora giderken idrara sıkışık olunması son derecede önemlidir. Bu sayede bebeğin görüntüsü çok daha net elde edilebilecektir. Bazen bebek uygun pozisyonda durmaya bilir ve bu durumda vajinal ultrasonografi yapmak gerekir. Bu teknik ile yapılan inceleme kesinlikle düşüğe neden olmamaktadır.

İkili test ultrasonografik incelemede neler olacak?

İkili test için anne kan örneği yanında bebeğin ölçüleri de kullanılmaktadır. Bu nedenle anne kanı alınacağı gün (aynı gün) ultrasonografinin yapılaması zorunludur.

Ultrasonografik incelemede bebeğin boyu ölçülür ve bu ölçüm son derece kolaydır. Ancak bazen zor olabilen ölçüm ense saydamlığının kalınlığının(NT) ölçümüdür.

Bununda nedeni, ölçüm için bebeğin uygun duruşu almasının gerekli olmasıdır.  Bazen bebekler bu görüntüyü vermezler ve hem anne hem de doktor uzun süre ultrasongrafide bekleyebilir.

Ek olarak bu haftada bebeğin burun kemiğinin varlığının gösterilmesi, duktus venozus kan akım dalgası ve triküspit kapak değerlendirilmesi de bebeğin sağlıklı olduğuna işaret eden önemli diğer parametrelerdir.

İkili test başka neler olacak?

Size doktorunuz doğum tarihinizi, kilonuzu, şeker hastalığınız olup olmadığı, sigara içip içmediğinizi ve daha önce varsa gebeliğiniz ile ilişkili sorular soracak ve bir form dolduracak. Sonrasında kanınız alınacak ve teste tabi tutulacak.

Burada önemli nokta testinizi değerlendirecek laboratuvarın güvenilirliğidir. Çünkü bu bir laboratuvar testidir. Kullanılan solüsyonların uluslararası standartlara uygun olması gereklidir.

Aksi halde yanlışlıkla risk çıkabilmektedir. Tabi anne adaylarının bunu bilmesi imkansızdır. Bu nedenle doktorunuzun önerdiği yerde testi yaptırmanız en doğru yaklaşım olacaktır.

İkili test sonucu ne zaman çıkar?

Normalde 3 gün içerisinde test sonucu çıkar.

İkili Test neler hakkında bilgi verir?

İkili test kromozomal anormalliklerin araştırıldığı ilk testtir. Bebeğinizde herhangi bir kromozom anomalisi olup olmadığı hakkında bize bilgi verir. Ancak unutulmaması gereken şey bu testi bir TARAMA testi olduğudur.

İkili test sonucunda risk çıkması?

Bu test, doktor ve anne adaylarına, gebelikleri hakkında bir risk ortalaması vererek yönlendirmeyi amaç edinir. Sonuçta risk artışı belirlenmesi durumunda hemen doktorunuza başvurmanızı öneririm.

Hem ikili test hem dörtlü test ikisi de yapılmalı mı?

Günümüzde her iki testi birden ayır ayrı yaptırılması önerilmemektedir.

İkili test zamanını geçirdiyseniz ne yapmalısınız?

İkili testinin yapılabilirliği süre ile sınırlıdır. Bu süre en son 14. gebelik haftasıdır. Bu süre sonrasında ikili test artık yapılmamalıdır.

Eğer böyle bir durum varsa sadece dörtlü test yapılarak gebelik takibine devam edilmelidir.

Dörtlü veya üçlü test

Halk arasında zeka testi olarak ta bilinen testtir. 16 ile 20 gebelik haftaları arasında yapılmaktadır. Testin bu sürelerden önce veya sonra yapılması testin güvenilirliğini düşürür ve bu nedenle değerlendirmeye alınmaz.

Gebelikte yapılan tarama testlerinden olan dörtlü test gebeliğin 16-20. Haftaları arasında yapılır. Anne adayına ikili test yapılmış ve herhangi bir risk çıkmamış ise bu testin yapılması gerekli değildir. Ancak anne adayına ikili test yapılmamış ise kesinlikle dörtlü test önerilir.

Tarama testi tekrar edilir mi?

Gebelikte yapılan tarama testlerinde risk çıkması durumunda, aileler bu testlerin tekrarlanmasını veya başka doktor tarafından tekrar yapılmasını isterler.

Ancak bu çok doğru bir yaklaşım değildir. Taramada risk çıkmış ise çıkmıştır. Bu aşamadan sonra artık sizi bir perinatoloğun (yüksek riskli gebelik uzmanı) görmesi gerekir.

Son derece nadir bazen laboratuvar hatası olabilmektedir. Zaten size tavsiyem, laboratuvarına ve kalitesine GÜVENMEDİĞİNİZ bir yerde bu testleri kesinlikle YAPTIRMAYINIZ.

Dörtlü test veya üçlü test (zeka testi) nasıl yapılır?

Anne adayının aç veya tok olması zorunluluğu yoktur. Önce hastaya ultrasonografi yapılıp bebek ölçümleri alınır. Aynı ve ertesi gün kan verilmelidir. Sonrasında hastaya ait bilgiler girilerek alınan kan örneği laboratuvara gönderilir. Bu test gebelik için herhangi bir olumsuz etkiye sahip değildir.

Kan parametreleri ile ultrasonografik ölçümlerin bir arada kullanılması gerekmektedir. Ultrasonografik değerlendirme çok önemlidir. Testin doğru veya yanlış sonuç vermesinde son derece etkili olan incelemenin doğru ve zamanında yapılması gerekmektedir.

Dörtlü test veya üçlü test (zeka testi) hangi konular hakkında bilgi verir?

Testin amacı kromozomal anormallikleri yakalayabilmektir. Test, başta down sendromu olmak üzere kromozomal anormallikleri tarar ve ek olarak  bebeğinizin sırt kemiklerinin kapalı olup olmadığı hakkında bilgi verir.

Dörtlü test veya üçlü test (zeka testi) hakkında bilgi vermediği konular nelerdir?

Bebeğinizin cinsiyeti hakkında bilgi vermez.

Bebeğinizin zekasını tam olarak göstermez.

Tüm kromozomal anormallikleri göstermez.

Taşıyıcı olunan hastalıklar göstermez (hemofili, Akdeniz anemisi gibi).

Kan grubu ve diğer özellikleri vermez.

Akraba evliliklerinde artan bazı hastalıkları göstermez.

Tarama test sonuçlarını neler etkiler?

Gebelikte yapılan tarama testlerini çok faktör etkileyebilir. Bu nedenle bazen çok yanlış sonuçlar çıkabilir. Bunlardan bazılarını aşağıda görebilirsiniz;

Ultrasonu yapan doktor ile testi isteyen doktor aynı olmalı

Ultrasonu yapan hekim konusunda tecrübeli olmalı

Teste yazılan ultrason bilgileri o güne ait olmalı, yani bir hafta önceki ultrason bilgiler ile bu testler yapılmamalı

Hastanın yaşı doğru girilmeli

Hastanın kilosu o gün doğru bir tartıda tartılmalı ve doğru yazılmalı

Hastanın şeker hastası olup olmadığı sorulmuş olmalı

Sigara kullanımı sorgulanmış olmalı

Tekil gebelik olmalı

İkiz gebelik olmamalı

Bunun dışında başka etkenlerde var ancak en önemlileri bunlardır. Bu nedenle tarama testinizi yapan uzman hekim ve testi yaptırdığınız yeri, doğru seçmeniz son derece önemlidir.

İkili testin normal çıkması ne demek?

Tarama yönteminde çıkan sonuç, genel toplum ve anne yaşına göre değerlendirilir ve ortalama risk sınıfının altında kalır ise sonuç normal çıktı şeklinde yorumlanır. Bu güzel bir haberdir.

Ancak bu aile tarafından yanlış anlaşılır. Yani sonuç normal, bebeğim yüzde yüz kromozom anomalisi taşımıyor diye düşünür. Ancak bu yanlıştır.

Çünkü bu testler tarama testleridir. Yani kesin değildir. Ancak olasılığın çok düşük olduğunu söyleyebilir. Bu olasılıkta hiçbir zaman SIFIR değildir.

Bu durumun aile ile paylaşılması ve ayrıntılı bilgilendirme yapılması gerekmektedir. Kesin sonuç isteyen aileye TANISAL TESTLER önerilmelidir.

Tarama testinde risk çıkması ne demek?

Gebeliğinizde size uygulanan tarama testinde bir olasılık çıkacaktır. Bu olasılık, ortalama yaş aralığına göre artmış ise uzman hekim bu bebekte normalden fazla bir risk var şeklinde sizi bilgilendirir ve kesin tanısal testleri önerebilir.

Yani risk çıkması demek, bebeğiniz kesin sakat veya kromozom anomalisi demek değildir. Çünkü bu olasılık veren tarama testidir, kesin test DEĞİLDİR. Bu nedenle lütfen çok üzülmeyin ve hekimin önerilerine uyun.

Tarama testinde bir risk çıkarsa ne yapılmalı?

Bu sorununda aslında kesin bir cevabı yok. Ancak genelde olan, kadın doğum uzmanının bu gebeliği bir yüksek riskli gebelik uzmanının görmesini istemesidir. Aslında doğru olan da budur. Çünkü yüksek riskli gebelik uzmanı(perinatolog) bu türden durumlarla uğraşan ve tek ilgi alanı riskli gebelik olan uzman hekimlerdir.

Bu aşamadan sonra size kesin tanısal testler önerilir. Burada ailecek oturup, düşünüp, aceleci olmayıp, bir başka hekimin daha fikrini alıp öyle karar vermenizi öneririm. Çünkü bazen de yanlış yorum yapılabiliyor.

perinatolog

Riskli gebelik uzmanı ( perinatolog )

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.